موقوفه‌ها
موقوفات عجیب استان زنجان

به گزارش موج رسا, در میان همه موقوفاتی که از سوی مردم ارائه می شود، برخی موقوفات در حال حاضر زمینه مصرف نداشته و عجیب ترین موقوفات در حال حاضر محسوب می شوند.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان در گفت و گو با موج رسا اظهار کرد: موقوفات زیادی در استان زنجان وجود دارد که برخی از موقوفات محل مصرف در حال حاضر ندارند.وی با بیان اینکه موقوفه ای در زنجان ثبت شده است که طبق آن افرادی که برای زیارت به مشهد مقدس اعزام می شدند، باید کفش برای زائران می خریدند.این مسئول با اشاره به اینکه در یک موقوفه دیگر ذکر شده است که افرادی که به مشهد مقدس می روند باید برای سگ زائران استخوان خریداری کنند.وی خرید یونجه برای حیوانات وحشی را از دیگر موقوفات عجیب زنجان دانست و افزود: در یک موقوفه دیگر آمده است آخر وقت به میدان رفته و اگر دیدید کارگری سالخورده و یا افراد معلولی که نتوانسته اند،سر کار بروند در مساجد به کار گیری شده و مبلغی به عنوان کار مزد به آنها ارائه شود.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان موقوفه جمیله خانم را یکی دیگر از موقوفات عجیب استان دانست و عنوان کرد: خانمی از خان زاده های دوران گذشته زنجان که خانواده اش حتی یک خرما نیز وقف ندارند،مدرسه علمیه با مجموعه ای که این مدرسه علمیه را اداره کند را احداث کرده است که چنین موقوفه ای در کشور ویژه است.

وی با بیان اینکه این خانم از مجموعه خان ها است و بقیه حرف او را درک نمی کردند، تصریح کرد:طولانی ترین موقوفه به این بانو متعلق است.گفتنی است،در حال حاضر در استان زنجان 2 هزار و 436 موقوفه وجود دارد.

از مجموع موقوفات استان زنجان 950 مورد منفعتی و 318 مورد درآمددار است،بیشترین موقوفات از نظر تعداد در مرکز استان متمرکز بوده و از نظر ارزشی نیز قیدار دارای بیشترین موقوفات است.

مسجد و مدرسه جمیله خانم از جمله بناهای مذهبی و تاریخی شهر زنجان است که در محله قدیمی معروف به فخیم الدوله  بافت واقع درتاريخي شهر قرار دارد، اين بنا تاریخی توسط استاد اسماعيل بنّا، به سفارش يكي از بانوان متمكن در اواخر دوره قاجار ساخته شده است.  مسجد و مدرسه خانم (جمیله خانم)مي تواند جايگاه خاص و منحصر بفردي را در ميان آثار تاريخي بر جاي مانده در كشور دارد، اين برتري از يك سو از نقطه نظر سبك معماري و شيوه و تكنيك تزئيني است كه به بهترين شكلي گوياي معماري دوره قاجار است و از منظر دیگر وجود مناره هاي قطور و كوتاه بر فراز سردر، زيبا یی خاصی را به اثر داد است، این سردر داراي تزئينات بديع آجر كاشي است و قابل مقايسه با مناره هاي مدرسه سپهسالاران تهران است.
تزئينات پَركار مانندِ بخش اعظم درگاه ورودي همچنين سطوح فوقاني حجره هاي مشرف به ميانسرا كه با يك عقب نشيني نماهايي با قوس جناغي، هلالي بوجود آورده مزين شده به نقوش هندسي ،گل و بوته كه عموما با رنگهاي رايج در دوره قاجار يعني رنگهاي زرد، نارنجي، سياه و سفيد و صورتي رنگ آميزي شده است، تمامي اين شيوه هاي معماري و موتيفهاي تزئيني منحصرا مشخصه معماري دوره قاجار است.  ساخت مساجد و مدارس و بعضا بناهاي عام المنفعه از سوي بانوان متدين و مقتدر در طول تاريخ جامعه ما سابقه اي بس طولاني دارد، براي مثال مي توان مدرسه مادرشاه يا مدرسه چهار باغ اصفهان را ذكر كرد كه به دستور مادر شاه سلطان حسين صفوي به تاريخ 1114 ساخته شده است كه با گذشت بيش از چهار قرن همچنان اعتبار و پويايي خود را در عرصه فرهنگ و معماري حفظ كرده، همچنين بناي مسجد با شكوه گوهر شاد در مشهد كه به درخواست همسر شاهرخ تيموري بنا شده است.
قمر تاج خانم اولين متولي مسجد و مدرسه خانم تاريخ ساخت اين بنا به استناد كتيبه سردر در اين بناي مذهبي به سال 1322 هجري قمري باز مي گردد، كه به درخواست جميله خانم دختر حسين قلي خان ذوالفقاري نظام الدوله خواهر ذوالفقار خان اسعد الدوله ساخته شده است،همچنين به موجب وقفنامه آن كه در 22 محرم الحرام سال 1326 هجري قمري تنظيم شده، اين بانوي مجلله كه قبل از اتمام و انجام ساخت بنا وفات کرده، دختر خود قمر تاج خانم را بعنوان اولين و نخستين متولي آنجا برگزيده است. ميانسراي مسجد خانم هشت ضلعي است كه در ضلع هاي شرقي، غربي و شمالي آن 12 حجره براي سكونت طلاب علوم ديني ساخته شده است.طبق وقفنامه واقفه جمیله خانم ذوالفقاری (ره) مسجد و مدرسه فوق برای تحصیل طلاب علوم دینی وقف شده است، که لازم و ضروری است طبق وقف بدان عمل شده و فضایی مناسب با تحصیل طلاب علوم دینی فراهم شود.